1. Lãi kép là gì?
Bạn đã bao giờ nghe ai đó nói rằng "hãy để tiền làm việc cho bạn" chưa? Nghe có vẻ trừu tượng, nhưng thực ra đó chính là cách lãi kép hoạt động — và nó đơn giản hơn bạn nghĩ rất nhiều.
Lãi kép (compound interest) là tiền lãi được tính trên cả vốn gốc ban đầu lẫn tiền lãi đã tích lũy từ các kỳ trước. Nói cách khác, bạn không chỉ kiếm lãi trên số tiền ban đầu bỏ ra, mà còn kiếm "lãi trên lãi" — tiền của bạn sinh ra tiền, rồi số tiền mới đó tiếp tục sinh ra thêm tiền nữa.
Hãy hình dung thế này: bạn trồng một cái cây. Năm đầu tiên, cây cho ra 5 quả. Nhưng thay vì ăn hết, bạn lấy hạt từ 5 quả đó trồng thêm 5 cây nữa. Năm sau, bạn có 6 cây, mỗi cây cho 5 quả = 30 quả. Rồi bạn lại trồng thêm... Cứ thế, số cây và quả tăng nhanh đến mức bạn không tưởng tượng nổi. Đó chính là lãi kép.
Albert Einstein được cho là đã nói: "Lãi kép là kỳ quan thứ 8 của thế giới. Ai hiểu nó sẽ kiếm được tiền từ nó. Ai không hiểu sẽ phải trả giá cho nó." Dù câu trích dẫn này có thật sự của Einstein hay không vẫn còn tranh cãi, nhưng ý nghĩa của nó thì hoàn toàn chính xác.
Điểm mấu chốt: lãi kép không cần bạn phải giàu có sẵn. Nó chỉ cần hai thứ: một khoản tiền đều đặn (dù nhỏ) và thời gian. Thời gian càng dài, lãi kép càng mạnh — đó là lý do tại sao bắt đầu sớm quan trọng hơn bắt đầu nhiều.
2. Công thức tính lãi kép
Đừng lo, công thức này không đáng sợ như nó trông. Mình sẽ giải thích từng phần cho bạn hiểu.
P = Vốn gốc ban đầu (số tiền bạn bỏ vào lúc đầu)
r = Lãi suất hàng năm (dạng thập phân, VD: 8% = 0,08)
n = Số lần ghép lãi trong năm (12 nếu ghép lãi hàng tháng, 4 nếu hàng quý)
t = Số năm đầu tư
Ví dụ cụ thể: Bạn gửi tiết kiệm 100 triệu đồng, lãi suất 8%/năm, ghép lãi hàng tháng (n=12), gửi trong 10 năm:
A = 100.000.000 × (1 + 0,08/12)12×10 = 100.000.000 × (1,00667)120 ≈ 222.000.000 đồng
Nghĩa là bạn kiếm được 122 triệu tiền lãi — nhiều hơn cả vốn gốc ban đầu! Trong khi nếu chỉ tính lãi đơn (lãi chỉ trên gốc), bạn chỉ được 80 triệu lãi. Chênh lệch 42 triệu — đó là "phần thưởng" từ lãi kép.
Nếu bạn cộng thêm tiền đều đặn hàng tháng (gọi là DCA — Dollar Cost Averaging), con số còn ấn tượng hơn rất nhiều. Nhưng công thức sẽ phức tạp hơn — nên cách dễ nhất là dùng công cụ tính lãi kép miễn phí của Finhay để nhập số tiền và xem kết quả ngay.
🧮 Tính lãi kép ngay
Nhập vốn gốc, lãi suất, thời gian — xem tiền của bạn tăng trưởng ra sao theo thời gian.
3. Lãi đơn vs lãi kép — khác nhau thế nào?
Để hiểu rõ sức mạnh lãi kép, cách tốt nhất là so sánh nó với "người anh em" lãi đơn.
Lãi đơn (simple interest) chỉ tính trên vốn gốc ban đầu. Dù bạn đã tích lũy bao nhiêu lãi, năm sau vẫn chỉ tính lãi trên số gốc ban đầu. Lãi kép (compound interest) tính trên gốc + toàn bộ lãi đã tích lũy, nên tăng trưởng theo cấp số nhân.
Giả sử bạn có 100 triệu đồng, lãi suất 10%/năm:
| Năm | Lãi đơn | Lãi kép | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| 1 | 110 triệu | 110 triệu | 0 |
| 5 | 150 triệu | 161 triệu | +11 triệu |
| 10 | 200 triệu | 259 triệu | +59 triệu |
| 15 | 250 triệu | 418 triệu | +168 triệu |
| 20 | 300 triệu | 673 triệu | +373 triệu |
| 30 | 400 triệu | 1.745 triệu | +1.345 triệu |
Nhìn vào bảng trên, bạn sẽ thấy: trong 5 năm đầu, chênh lệch giữa lãi đơn và lãi kép khá nhỏ. Nhưng từ năm thứ 10 trở đi, khoảng cách bắt đầu doãng ra kinh khủng. Đến năm 30, lãi kép cho bạn gấp 4,4 lần so với lãi đơn!
Đó là lý do người ta gọi lãi kép là "quả cầu tuyết" — lúc đầu lăn chậm, nhưng càng lăn càng to, càng nhanh, đến lúc không ai chặn nổi. Bạn có thể thử với số tiền của mình để cảm nhận rõ hơn.
🖼️ Hình ảnh được tạo bởi AI, chỉ mang tính minh họa.
4. Ví dụ thực tế: 1 triệu/tháng sau 10 năm
Lý thuyết nghe hay, nhưng bạn chắc hẳn đang tự hỏi: "Với số tiền thực tế của mình, lãi kép mang lại bao nhiêu?" Hãy cùng tính toán.
Giả sử bạn đầu tư đều đặn 1 triệu đồng/tháng (khoảng 33.000đ/ngày — ít hơn một ly cà phê). Với các mức lãi suất khác nhau, sau 10, 20 và 30 năm bạn sẽ có:
| Lãi suất/năm | Tổng tiền gốc bỏ vào | Sau 10 năm | Sau 20 năm | Sau 30 năm |
|---|---|---|---|---|
| 6% (tiết kiệm) | 120 / 240 / 360 triệu | 164 triệu | 462 triệu | 1.005 triệu |
| 8% (trái phiếu) | 120 / 240 / 360 triệu | 183 triệu | 589 triệu | 1.500 triệu |
| 10% (quỹ cân bằng) | 120 / 240 / 360 triệu | 206 triệu | 759 triệu | 2.260 triệu |
| 12% (quỹ cổ phiếu) | 120 / 240 / 360 triệu | 232 triệu | 999 triệu | 3.494 triệu |
| 15% (cổ phiếu tăng trưởng) | 120 / 240 / 360 triệu | 278 triệu | 1.512 triệu | 6.942 triệu |
Hãy nhìn dòng 12%/năm — đây là mức lợi nhuận trung bình của một quỹ cổ phiếu tốt tại Việt Nam trong dài hạn. Với chỉ 1 triệu/tháng, sau 30 năm bạn có gần 3,5 tỷ đồng, trong khi tổng tiền bạn bỏ ra chỉ là 360 triệu. Lãi kép đã "tặng" bạn hơn 3,1 tỷ — gấp gần 10 lần vốn gốc!
Và nếu bạn tăng lên 3 triệu/tháng? Nhân tất cả các con số trên lên 3 lần. Sau 30 năm ở mức 12%/năm, bạn sẽ có khoảng 10,5 tỷ đồng. Đủ để nghỉ hưu thoải mái.
Bạn muốn tính với chính xác số tiền của mình? Dùng công cụ tính lãi kép miễn phí — chỉ cần nhập số tiền hàng tháng, lãi suất kỳ vọng, và số năm.
🖼️ Hình ảnh được tạo bởi AI, chỉ mang tính minh họa.
5. Quy tắc 72 — ước tính thời gian gấp đôi tiền
Đây là một "phím tắt" cực kỳ tiện lợi mà bất kỳ ai quan tâm đến đầu tư đều nên biết. Quy tắc 72 giúp bạn ước tính nhanh mất bao lâu để tiền gấp đôi.
Cách tính đơn giản không thể tin được:
Ví dụ:
- Lãi suất 6%/năm (tiết kiệm): 72 ÷ 6 = 12 năm gấp đôi
- Lãi suất 8%/năm (trái phiếu): 72 ÷ 8 = 9 năm gấp đôi
- Lãi suất 10%/năm (quỹ mở): 72 ÷ 10 = 7,2 năm gấp đôi
- Lãi suất 12%/năm (quỹ cổ phiếu): 72 ÷ 12 = 6 năm gấp đôi
- Lãi suất 15%/năm (cổ phiếu tăng trưởng): 72 ÷ 15 = 4,8 năm gấp đôi
Bây giờ hãy nghĩ xa hơn. Nếu tiền gấp đôi mỗi 6 năm (lãi 12%), thì:
- Sau 6 năm: gấp 2 lần
- Sau 12 năm: gấp 4 lần
- Sau 18 năm: gấp 8 lần
- Sau 24 năm: gấp 16 lần
- Sau 30 năm: gấp 32 lần
100 triệu trở thành 3,2 tỷ sau 30 năm mà bạn không cần bỏ thêm đồng nào — chỉ nhờ lãi kép. Đó mới chỉ là vốn gốc một lần. Nếu bạn góp đều hàng tháng, con số còn lớn hơn nhiều.
Quy tắc 72 cũng hoạt động ngược lại — nếu lạm phát 4%/năm, 72 ÷ 4 = 18 năm để tiền mất một nửa sức mua. Vì vậy, không đầu tư cũng là một loại rủi ro.
🖼️ Hình ảnh được tạo bởi AI, chỉ mang tính minh họa.
6. Lãi kép trong các kênh đầu tư
Không phải kênh đầu tư nào cũng tận dụng được lãi kép. Chìa khóa nằm ở việc tái đầu tư lợi nhuận thay vì rút ra tiêu. Hãy xem từng kênh phổ biến:
Tiết kiệm ngân hàng
Đây là kênh đơn giản nhất. Khi bạn gửi tiết kiệm với tùy chọn "tái tục tự động gốc + lãi", ngân hàng sẽ tự ghép lãi vào gốc mỗi kỳ. Lãi suất hiện tại khoảng 4-6%/năm — an toàn nhưng tốc độ lãi kép chậm. Phù hợp cho quỹ dự phòng hoặc mục tiêu ngắn hạn. Bạn có thể xem lãi suất tiết kiệm mới nhất tại các ngân hàng lớn.
Trái phiếu
Trái phiếu trả coupon (lãi định kỳ) — nếu bạn lấy coupon đó đi mua thêm trái phiếu hoặc đầu tư khác, bạn đang tạo lãi kép. Lợi nhuận kỳ vọng 7-10%/năm. Một số quỹ trái phiếu tự động tái đầu tư lãi, giúp bạn hưởng lãi kép mà không cần thao tác gì.
Cổ phiếu
Cổ phiếu có hai nguồn lợi nhuận: tăng giá và cổ tức. Nếu bạn lấy cổ tức mua thêm cổ phiếu (DRIP — Dividend Reinvestment), bạn tạo lãi kép. Lợi nhuận trung bình dài hạn của VN-Index khoảng 12-15%/năm, nhưng biến động ngắn hạn rất lớn — cần kiên nhẫn.
Quỹ mở (chứng chỉ quỹ)
Đây có lẽ là kênh tận dụng lãi kép dễ nhất cho người mới. Quỹ mở tự động tái đầu tư lợi nhuận, và bạn có thể góp đều đặn hàng tháng (DCA). Với Finhay, bạn đầu tư quỹ từ 100.000đ. Lợi nhuận kỳ vọng tùy loại quỹ:
- Quỹ trái phiếu: 7-10%/năm, rủi ro thấp
- Quỹ cân bằng: 9-13%/năm, rủi ro trung bình
- Quỹ cổ phiếu: 12-18%/năm, rủi ro cao hơn nhưng tiềm năng lớn
Bạn chưa biết kênh nào phù hợp? Làm bài trắc nghiệm 2 phút để tìm kênh đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro của bạn. Hoặc so sánh lợi nhuận các kênh đầu tư để có cái nhìn toàn cảnh.
📊 So sánh các kênh đầu tư
Tiết kiệm, vàng, trái phiếu hay cổ phiếu? Xem so sánh trực quan lợi nhuận qua các năm.
7. 5 sai lầm khiến bạn mất lợi thế lãi kép
Hiểu lãi kép là một chuyện, tận dụng được nó lại là chuyện khác. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất khiến người ta "bỏ lỡ" sức mạnh lãi kép — và cách tránh.
Sai lầm #1: Chờ "có nhiều tiền" rồi mới đầu tư
Rất nhiều người nghĩ: "Tháng này chỉ dư 500.000đ, ít quá, để dành khi nào có 10-20 triệu rồi đầu tư một cục." Đây là sai lầm lớn nhất. Lãi kép cần thời gian, không phải số tiền lớn. Một người đầu tư 500.000đ/tháng từ năm 25 tuổi sẽ giàu hơn người đầu tư 3 triệu/tháng nhưng bắt đầu từ năm 35 tuổi. Mỗi năm trì hoãn, bạn mất đi số lãi kép không thể lấy lại.
Sai lầm #2: Rút lãi ra tiêu thay vì tái đầu tư
Gửi tiết kiệm mà chọn "lĩnh lãi hàng tháng" thay vì "nhập lãi vào gốc" — bạn vừa giết chết lãi kép. Khi bạn rút lãi ra, năm sau bạn vẫn chỉ kiếm lãi trên số gốc ban đầu, giống hệt lãi đơn. Hãy luôn chọn tái tục tự động gốc + lãi, hoặc nếu đầu tư quỹ, để nguyên lợi nhuận trong tài khoản.
Sai lầm #3: Nhảy vào nhảy ra, không kiên nhẫn
Thị trường giảm 10% → hoảng sợ bán ra. Thị trường tăng → FOMO mua vào. Cứ mua đỉnh bán đáy, lãi kép không có cơ hội phát huy. Nghiên cứu cho thấy nhà đầu tư trung bình kiếm được ít hơn quỹ họ đầu tư vì hay tự mua bán sai thời điểm. Bí quyết: DCA đều đặn và ngồi yên.
Sai lầm #4: Bỏ qua phí và thuế
Phí quản lý quỹ 2%/năm nghe nhỏ, nhưng qua 30 năm nó "ăn" đi một phần khổng lồ tổng tài sản. Ví dụ: lợi nhuận 12% trừ phí 2% = chỉ còn 10%. Trên 100 triệu sau 30 năm, chênh lệch giữa 12% và 10% là gần 1,5 tỷ! Hãy chọn quỹ có phí thấp, và tìm hiểu về thuế đầu tư để tối ưu.
Sai lầm #5: Không tăng mức đầu tư khi thu nhập tăng
Thu nhập tăng 20% nhưng mức đầu tư giữ nguyên — phần tăng thêm đi vào tiêu dùng hết. Một quy tắc hay: mỗi khi tăng lương, hãy dành ít nhất 50% phần tăng cho đầu tư. Bạn vẫn được tiêu nhiều hơn trước, nhưng lãi kép cũng được "bơm" thêm nhiên liệu.
8. Bắt đầu tích lũy lãi kép từ 50K/ngày
Nếu bạn đã đọc đến đây, có lẽ bạn đã bắt đầu cảm nhận được sức mạnh của lãi kép. Câu hỏi tiếp theo là: "Tôi bắt đầu từ đâu?"
Tin vui: bạn không cần nhiều tiền. Hãy bắt đầu từ 50.000đ/ngày — tương đương 1,5 triệu/tháng. Ít hơn một ly cà phê sáng + trà chiều.
Với 1,5 triệu/tháng, đầu tư vào quỹ mở lợi nhuận trung bình 12%/năm:
- Sau 10 năm: ~348 triệu (gốc chỉ 180 triệu)
- Sau 20 năm: ~1,5 tỷ (gốc chỉ 360 triệu)
- Sau 30 năm: ~5,24 tỷ (gốc chỉ 540 triệu)
Đúng rồi — 50K/ngày có thể giúp bạn trở thành tỷ phú sau 20-30 năm. Nghe phi thực tế? Hãy tự kiểm chứng với công cụ tính lãi kép.
Với Finhay, bạn có thể:
- Đầu tư quỹ mở từ 100.000đ
- Đặt lệnh tự động đầu tư hàng tháng (DCA)
- Chọn quỹ phù hợp với khẩu vị rủi ro
- Theo dõi tài sản và lãi kép trực quan trên app
Điều quan trọng nhất không phải là bạn đầu tư bao nhiêu, mà là bạn bắt đầu hôm nay. Mỗi ngày trì hoãn, lãi kép mất đi một ngày tích lũy — và bạn sẽ không bao giờ lấy lại được ngày hôm đó.
Bạn cũng có thể đọc thêm bài So sánh kênh đầu tư 2026 để hiểu rõ ưu nhược điểm từng kênh, hoặc xem Hướng dẫn mua nhà lần đầu 2026 nếu mục tiêu tích lũy của bạn là mua nhà.
🌱 Bắt đầu hành trình lãi kép với Finhay
Đầu tư từ 100.000đ — tích lũy đều đặn, để lãi kép làm việc cho bạn mỗi ngày.
9. Câu hỏi thường gặp
Lãi kép là gì? Giải thích đơn giản?
Lãi kép là tiền lãi được tính trên cả gốc lẫn lãi tích lũy từ các kỳ trước. Nói đơn giản, bạn kiếm được "lãi trên lãi" — tiền của bạn sinh ra tiền, rồi tiền đó lại tiếp tục sinh ra tiền. Theo thời gian, tốc độ tăng trưởng ngày càng nhanh như quả cầu tuyết lăn xuống dốc.
Công thức tính lãi kép như thế nào?
Công thức lãi kép: A = P × (1 + r/n)^(n×t), trong đó A là tổng tiền cuối kỳ, P là vốn gốc, r là lãi suất/năm, n là số lần ghép lãi/năm, t là số năm. Ví dụ: gửi 100 triệu, lãi 8%/năm, ghép lãi hàng tháng, sau 10 năm bạn có khoảng 222 triệu. Bạn có thể dùng công cụ tính lãi kép để tính nhanh.
Lãi đơn và lãi kép khác nhau thế nào?
Lãi đơn chỉ tính trên vốn gốc ban đầu, không thay đổi qua các kỳ. Lãi kép tính trên gốc + lãi tích lũy, nên tăng trưởng theo cấp số nhân. Ví dụ 100 triệu lãi 10%/năm: sau 20 năm lãi đơn cho bạn 300 triệu, lãi kép cho bạn 673 triệu — chênh hơn gấp đôi.
Quy tắc 72 là gì?
Quy tắc 72 là cách ước tính nhanh thời gian cần thiết để gấp đôi tiền đầu tư. Chỉ cần lấy 72 chia cho lãi suất hàng năm. Ví dụ: lãi suất 8%/năm → 72 ÷ 8 = 9 năm để gấp đôi. Lãi suất 12% → 72 ÷ 12 = 6 năm. Quy tắc này cũng áp dụng ngược — lạm phát 4%/năm thì tiền mất nửa sức mua sau 18 năm.
Nên bắt đầu đầu tư lãi kép từ bao nhiêu tiền?
Bạn có thể bắt đầu từ số tiền rất nhỏ — thậm chí 50.000đ/ngày (khoảng 1,5 triệu/tháng). Với Finhay, bạn đầu tư từ 100.000đ vào các quỹ mở. Điều quan trọng nhất không phải số tiền ban đầu, mà là bắt đầu sớm và đều đặn để lãi kép có thời gian phát huy sức mạnh.
Kênh đầu tư nào tận dụng lãi kép tốt nhất?
Các kênh đầu tư tận dụng lãi kép tốt nhất gồm: quỹ mở cổ phiếu (lợi nhuận kỳ vọng 12-18%/năm), quỹ trái phiếu (7-10%/năm), gửi tiết kiệm tái tục tự động (4-6%/năm). Chìa khóa là tái đầu tư lợi nhuận thay vì rút ra tiêu. Bạn có thể so sánh các kênh đầu tư để chọn kênh phù hợp.